Muốn biết vì sao có người chỉ nói một chữ “ừ” mà cả bàn ăn lập tức im lặng, hãy nhìn khuôn mặt của họ. Ở đó thường có một dòng phụ đề mà đôi môi chưa kịp đọc thành tiếng.
“Không sao” là một câu rất thú vị.
Có “không sao” nghĩa là không sao thật. Có “không sao” nghĩa là hơi có sao. Lại có loại “không sao” mà người nghe khôn ngoan sẽ lập tức pha trà, kéo ghế và hủy mọi kế hoạch trong buổi tối.
Làm sao ta phân biệt được?
Nhờ đôi mắt nhìn xuống. Nhờ một bên lông mày nhích lên. Nhờ nụ cười xuất hiện hơi muộn. Trong khi miệng vẫn bình tĩnh làm công việc phát ngôn, khuôn mặt đã âm thầm tổ chức họp báo riêng.
Khuôn mặt vốn là phụ đề của lời nói.
Một đứa trẻ kể chuyện chẳng có đầu đuôi, nhưng hai mắt sáng lên nên người lớn vẫn ngồi nghe đến hết. Một người cha nói “bố khỏe” trong khi vẻ mệt mỏi đã ngồi xuống ghế trước ông. Một cô gái bảo “em không giận”, rồi đặt cốc nước xuống nhẹ nhàng đến mức người đối diện càng thấy tình hình nghiêm trọng.
Những dấu hiệu ấy rất nhỏ. Chúng không đẹp theo kiểu đứng yên trong ảnh. Chúng nhăn, nheo, co, giãn và thường xuyên làm hỏng góc mặt. Nhưng nhờ chúng, ta biết người trước mặt không chỉ đang nói. Họ đang vui, ngại, lo lắng, cố tỏ ra ổn hoặc đơn giản là rất muốn ăn miếng cuối cùng trên đĩa nhưng còn giữ lịch sự.
Khuôn mặt tiếp tục chạy phụ đề.
Bây giờ ta chăm chút hình ảnh kỹ hơn. Khi chụp ảnh, mọi thứ có thể được giữ đúng vị trí: mắt mở vừa đủ, môi cong đúng độ, da không có một ngày mệt mỏi nào. Bức ảnh đẹp và rất ngoan.
Nhưng con người ngoài đời thì ít khi ngoan như ảnh.
Họ vừa cười đã nheo mắt. Vừa xúc động đã đỏ mũi. Vừa gặp người mình thích đã quên mất góc mặt thuận nằm bên nào. May quá, chính lúc ấy họ lại trở nên dễ hiểu.
Ta không nhất thiết quý một nếp nhăn. Ta quý người đã làm cho nếp nhăn ấy chuyển động. Ta không yêu một đôi mắt vì nó hoàn hảo. Ta yêu khoảnh khắc đôi mắt ấy nhìn thấy mình rồi sáng lên.
Và thế là khuôn mặt hoàn thành phần phụ đề quan trọng nhất.
Miệng vẫn nói: “Không sao.”
Còn khóe mắt khẽ bảo:
Ngồi lại với tôi thêm một lát.
